کرونا
ویروس نوپدید کرونا یا کووید۱۹ ،از اواخر سال ۲۰۱۹ ،جامعه جهانی را وارد چالشی تاریخی کرده و با ورودش به فاز پاندمیک، بر روی زندگی تک تک افراد بر روی کره زمین تاثیر گذاشته.
وقتی صحبت از آلوده شدن به این ویروس و بیماری کرونا به میان می آید ، باید در نظر داشت که برخلاف تصور رایج ،این بیماری همیشه با عوارض بالینی همراه نیست،بلکه در بسیاری از موارد افراد مبتلا ،بدون علامت و بدون عارضه خاص این بیماری را پشت سر میگذارند.مثلا در یک مطالعه روی موارد مثبت ازمایشگاهی حدود چهل درصد افراد مبتلا بدون علامت بوده اند.
در افراد علامتدار ،شدت علائم از خفیف تا بحرانی تقسیم بندی میشود.به این صورت که حدود ۸۰٪ افراد مبتلا،علائم خفیف دارند که میتواند با درگیری ریوی همراه باشد ولی به دلیل خفیف بودن این درگیری، فرد مبتلا نیاز به اقدامات درمانی بیمارستانی نخواهد داشت.حدود ۱۴٪ افراد دچار عوارض شدید بیماری می شوند که با تنگی نفس و کاهش اکسیژن خون و بعضا درگیری بیش از پنجاه درصد بافت ریه همراه میباشد.
در ۵٪افراد مبتلا نیز وضعیت بحرانی ،و شامل نارسایی تنفسی یا چند ارگانی همزمان باهم خواهد بود. میزان مرگ ومیر ناشی از ابتلا نیز حدود ۲/۳٪ میباشد.
ریسک فاکتورها:
شامل بیماریهای قلبی عروقی، دیابت،فشارخون،بیماریهای مزمن ریوی،بدخیمی ها،بیماریهای مزمن کلیوی،چاقی و سیگاری بودن است.
نقش سن:
احتمال ابتلا به کرونا در هر سنی وجود دارد.
هرچند میزان بروز عوارض و شدت عوارض با افزایش سن ،افزایش میابد.و طبیعتا میزان مرگ ومیر هم با افزایش سن بیشتر خواهد بود.
در مورد اطفال و نوجوانان،بروز موارد علامتدار بسیار نادر بوده ،هر چند به صورت استثناء موارد عارضه دار شده در این طیف سنی نیز گزارش شده.
تظاهرات بالینی کووید:
از ورود ویروس به بدن تا بروز علائم ، در اکثر موارد۴ الی ۵ روز زمان لازم است ،که البته این عدد تا ۱۴ روز هم ممکن است.
سرفه در ۵۰٪ موارد، تب در ۴۳٪ موارد، درد عضلانی در۳۶٪ ،تنگی نفس در۲۹٪ ،گلودرد در۲۰٪ ،اسهال در۱۹٪ و تهوع واستفراغ در ۱۲٪ موارد دیده میشود.
یافته های آزمایشگاهی:
کاهش یا افزایش گلبولهای سفید خون ، کاهش لنفوسیتهای خون،. افزایش آنزیمهای کبدی، افزایش فاکتورهای التهابی خون، از مواردی هستند که در آزمایشات فرد مبتلا به کووید۱۹ دیده میشوند.
تشخیص:
با مشخص شدن نقشه ژنومی ویروس کیتهای تشخیصی به روش پی سی آر و تعیین سطح آنتی بادی در سرم فرد مبتلا ، کمک شایانی به تشخیص مبتلایان به این بیماری نمود.البته باید توجه داشت که این تستها هر کدام در شرایط زمانی خاص در فرد مبتلا ارزشمند بوده و ثانیا منفی بودن تستهای مذکور الزاما رد کننده ابتلا نمیباشد.
مثلا انجام تست سرولوژی در اوایل بیماری و قبل از اینکه سیستم ایمنی فرد مبتلا انتی بادی را تولید کند ارزش تشخیصی نخواهد داشت. یا یک تست پی سی ار منفی ،در صورتیکه به لحاظ تکنیک تهیه نمونه به صورت صحیح گرفته نشده باشد الزاما ردکننده ابتلا نیست.
روشهای تشخیصی دیگر شامل سی تی اسکن ریه و معاینات بالینی و حتی شرح حال وسابقه تماس با افراد آلوده ، نیز هر کدام به نوبه خود در تشخیص بیماری مذکور ارزشمند هستند.
پیشگیری و درمان:
هیچ داروی ضد ویروس موثری تا زمان تهیه این مقاله معرفی وتایید نشده و پیشگیری موثر تنها شامل رعایت پروتکل های بهداشتی میباشد.
درخصوص درمان ،هرچند درمانها رویکرد حمایتی داشته و دارند ،همین مداخلات درمانی حمایتی شامل اکسیژن تراپی و داروهای ضدالتهابی توانسته جان بسیاری از بیماران را در سراسر دنیا نجات دهد.د خصوص ایمنی و واکسیناسیون نیز در طی دوران پاندمی پیشرفتهایی حاصل شده که در صورت موفقیت و اثر بخشی واکسیناسیون توسط واکسن تولیدی موثر میتوان امیدوار بود که زنجیره انتقال و آسیبهای ناشی از ابتلا به این ویروس بطور چشمگیری کاهش یابد.